Finansowanie potrzeb w formie pożyczki czy kredytu istnieje tak długo, jak istnieje cywilizacja. Najstarsze zapisy o kredytach sięgają starożytnej Mezopotamii i prawa Hammurabiego, w którym nie tylko całkiem dobrze rozumiano różnicę między ekonomią realną i finansową, tworzono też mechanizmy, które regulowały poziom zadłużenia społeczeństwa i nawet wprowadzały lata anulowania długu dla najuboższych.

Pomimo obiegowej opinii, że kredyt jest niepotrzebnym i kosztownym obciążeniem, wielu Polaków nie ma możliwości na realizację swoich celów i planów bez niego. Według Biura Informacji Kredytowej ponad połowa Polaków spłaca obecnie kredyt lub pożyczkę, z czego na koniec stycznia 2022 r.71% stanowiły kredyty mieszkaniowe.

Czym jest kredyt

Kredyt, czy pożyczka jest umową, dzięki której na pewien okres następuje udostępnienie środków pieniężnych, które mają być zwrócone w umówionym terminie. Umowa taka powinna zawierać kwotę, zasady i termin spłaty, wysokość oprocentowania, warunki zmiany oprocentowania oraz wysokość prowizji. Całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta tworzy właśnie rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, czyli RRSO. Co do zasady kredyt jest udostępniany na konkretny cel (a pożyczki zazwyczaj nie mają tego wymogu) i wymaga zabezpieczenia w formie hipoteki.

Zabezpieczenie kredytu

Z racji, że środki pieniężne są udostępniane w ramach kredytu konsumentowi przez bank, ten, chcąc zredukować swoje ryzyko, będzie wymagał zabezpieczenia spłaty. Tym narzędziem gwarantującym zwrot należności jest właśnie hipoteka na nieruchomości. Daje ona pewność, że w przypadku upadłości konsumenta i niemożliwości spłaty kredytu bank odzyska środki pieniężne udostępnione w ramach umowy kredytowej.

Kredyt hipoteczny

Kredyt hipoteczny jest to szczególna forma kredytu zabezpieczonego, który udzielany jest jedynie z zabezpieczeniem w postaci hipoteki ustanawianej na nieruchomości. W większości przypadków zabezpieczenie kredytu mieszkaniowego jest ustanowione w formie hipoteki na zakupowanej nieruchomości, choć może też być utworzone na innym domu lub działce budowlanej czy rolnej.

Przejściowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego

Zanim zabezpieczenie właściwe wejdzie w życie (następuje to przez sądowy wpis do księgi wieczystej), może minąć trochę czasu. Jednocześnie banki wypłacają już kolejne transze klientowi  lub deweloperowi. W tym czasie instytucja finansująca będzie wymagała dodatkowej opłaty, które w praktyce jest ubezpieczeniem pomostowym. Jest ono de facto dodatkową gwarancją odszkodowania dla banku za możliwą utratę praw do kredytowanej nieruchomości.

Prawa konsumenta

Warto pamiętać, że umowy kredytowe oraz instytucje finansowe są silnie regulowane i klientowi przysługuje wiele praw w przypadku podpisywanej umowy kredytowej. Konsument ma prawo do otrzymania rzetelnej informacji o produkcie, do odstąpienia od umowy (14 dni na odstąpienie od umowy o kredyt hipoteczny, bez podania przyczyny) czy prawo do spłaty kredytu przed terminem.